Pojęcie błędu medycznego nie zostało określone w ustawie. W orzecznictwie i w doktrynie można zauważyć, że za błąd medyczny uznaje się takie działania albo zaniechania lekarza, które są niezgodne z powszechnie stosowanymi zasadami aktualnej wiedzy oraz praktyki w dziedzinie medycyny. Poszkodowany pacjent może dochodzić swoich praw pod warunkiem, że jego roszczenie nie jest przedawnione.

Co to w ogóle znaczy?

Przedawnienie roszczeń to instytucja prawa cywilnego, która uniemożliwia skuteczne dochodzenie roszczeń przez wierzyciela, co stanowi konsekwencję upływu czasu określonego w ustawie bez żadnych działań, co do których podmiot był zobowiązany. Chodzi tutaj przede wszystkim o jego prawa i obowiązki. Przedawnienie odnosi się zarówno do roszczeń majątkowych, to znaczy odszkodowania i do renty. Trzeba wymienić tutaj również roszczenia niemajątkowe, to znaczy zadośćuczynienie.

Jaka jest podstawa przedawnienia tego rodzaju roszczeń?

Znajduje się ona w art. 4421 k.c.: „§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

  • 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
  • 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
  • 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności”.

 Jak to wygląda najczęściej?

Znaczy to, że zazwyczaj przedawnienie roszczeń, które dotyczą szkody na osobie ma miejsce po upływie trzech lat od chwili, kiedy poszkodowany otrzymał informację o szkodzie oraz o osobie, która ma obowiązek jej naprawienia. Muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: poszkodowany musi wiedzieć o zaistnieniu szkody i poszkodowany musi znać sprawcę tej szkody.

Określenie daty wyrządzenia szkody

Zazwyczaj poszkodowana osoba nie będzie miała problemu z ustaleniem daty, kiedy została jej wyrządzona szkoda. Jednak gdy poszkodowany nie będzie miał świadomości wyrządzenia mu szkody, na przykład jeżeli został zakażony gronkowcem w szpitalu, to wtedy termin przedawnienia będą to 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobach za nią odpowiedzialnych. Nie może być to jednak więcej niż 10 lat od wyrządzenia szkody.

Przedawnienie-osoby małoletnie

Jeżeli chodzi natomiast o osoby małoletnie, to przedawnienie roszczeń nie może skończyć się wcześniej niż przed upływem 2 lat od uzyskania przez nie pełnoletniości.

Przedawnienie w przypadku popełnienia przestępstwa

Natomiast gdy szkoda nastąpiła w wyniku przestępstwa, to wtedy roszczenia przedawniają się po 20 latach od popełnienia przestępstwa, które spowodowało szkodę.

Co robić, gdy termin przedawnienia już minął?

Jeżeli upłynie termin przedawnienia, to zobowiązanie do naprawienia szkody nie wygasa, ale zobowiązany podmiot może się od niego uchylić i podnieść zarzut przedawnienia. Natomiast jeżeli tego nie zrobi, to można dochodzić odszkodowania bez żadnych ograniczeń. Jeżeli zobowiązany podniesie zarzut przedawnienia, to sąd będzie musiał oddalić powództwo.

Nie można zmienić terminu przedawnienia

Należy zauważyć jeszcze, że terminy przedawnienia są bezwzględnie obowiązujące i nie mogą być zmieniane. Zgodnie z art. 119 k.c.: ,,Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.”

Termin przedawnienia może być zawieszony lub przerwany

Według art. 123 §1 k.c.: ,, Bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

3) przez wszczęcie mediacji.”

Podsumowując, roszczenia poszkodowanego pacjenta za błędy medyczne, zazwyczaj ulegają przedawnieniu po upływie 3 lat od chwil, gdy dowiedział się on o szkodzie oraz osobie odpowiedzialnej za nią. Jednak od tej zasady są pewne wyjątki, o których wspomniano w tym artykule.