Wypłacone przez ubezpieczyciela odszkodowanie lub zadośćuczynienie to często spora ilość pieniędzy dla osoby poszkodowanej. Czy od tego rodzaju świadczeń trzeba odprowadzać podatek? Kiedy nie ma potrzeby rozliczania się z Urzędem Skarbowym?

 Jakie świadczenia są zwolnione z opodatkowania?

W teorii według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlegają wszystkie dochody, które osiągnęła osoba fizyczna. Natomiast w przypadku świadczeń, które są wypłacane przez firmy ubezpieczeniowe, w tej ustawie zostały wskazane pewne wyjątki, z których nie masz obowiązku rozliczania się z fiskusem.

Dokładnie kwestia opodatkowania odszkodowania oraz zadośćuczynienia, została uregulowana w art. 21 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowi on, że: ,, Wolne od podatku dochodowego są: kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem: a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c, b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.” Znaczy to, że wypłacone odszkodowanie z OC lub zadośćuczynienie nie podlega opodatkowaniu.

A co z odszkodowaniem za śmierć bliskiej osoby?

Tutaj sytuacja wygląda praktycznie identycznie. Osoby, którym zostało wypłacone odszkodowanie z OC za śmierć bliskiej osoby, nie mają obowiązku rozliczenia się z tym dochodów z urzędem skarbowym.

 Jak wygląda opodatkowanie w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą?

 Jeżeli chcesz skorzystać z prawa do zwolnienia z opłaty podatku, to wymienione wcześniej świadczenia nie mogą się odnosić do odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą albo prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. W związku z tym, gdy podstawą otrzymanego odszkodowania będzie któraś z wymienionych działalności, to będzie ono opodatkowane, tak samo jak dochody z prowadzonej działalności gospodarczej.

Opodatkowanie otrzymywanej renty

W skład odszkodowania OC może wchodzić wypłata renty dla samej osoby poszkodowanej, jak też dla jej bliskich, jeżeli nastąpi zgon poszkodowanego. Opodatkowanie tego typu świadczeń zostały uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 3c  ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mówi on o tym, że: ,, Wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.”

Uszczerbek na zdrowiu i koszty leczenia- zwolnienie od podatku

Podatkowi nie podlega też odszkodowanie z OC wypłacone z tytułu poniesionego przez poszkodowanego uszczerbku na zdrowiu lub kosztów jego leczenia. W tej drugiej sytuacji ważne jest, że dla urzędu skarbowego nie liczy się to, czy świadczenie, które pokrywa koszty leczenia jest należne poszkodowanemu czy osobie, która tak naprawdę zapłaciła za jej leczenie. W obu sytuacjach nie ma obowiązku zapłaty podatku do urzędu skarbowego.

 Tylko ugody sądowe

Zagadnienie opodatkowania odszkodowania staje się dużo bardziej skomplikowane w chwili, gdy świadczenie jest wypłacane na podstawie zawartej z towarzystwem ubezpieczeniowym ugody. Gdy jest to ugoda sądowa, to stosuje się zwolnienie z opodatkowania. Taka sama sytuacja jest w przypadku otrzymania świadczenia, które zostało orzeczone w wyroku sądowym. W art. 21 pkt. 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podkreślono, że: ,,Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

  1. a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
  2. b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.”

Jeżeli nie jesteś pewien, czy w Twojej sytuacji jest Ci należne zwolnienie od podatku dochodowego, to zawsze możesz się zwrócić do Ministerstwa Finansów o indywidualną interpretację swojego przypadku.